فصل نو :: نشریه الکترونیکی دانشجویی

این تصاویر واقعی است

روشن نوروزی

سکانس اول

آن مرد آمد / آن مرد با اسب آمد / آن مرد فریاد زد: آهای ضعیفه ، پس این شام ما چی شد ... ؟!

سکانس دوم

پدر ، دفترچه کنکوری را که از کیف دخترش یافته با عصبانیت هرچه تمامتر پاره می‌کند. دخترک در گوشه‌ای زانوانش را در آغوش گرفته و بی‌صدا اشک می‌ریزد.

فردا صبح خبر خودکشی یک دختر ، تیتر اول روزنامه‌ها است ...

سکانس سوم

حضار به وجد آمده‌اند. چند دقیقه‌ای با دست‌زدن‌های ممتد حاضرین می‌گذرد. آقای فیلسوف نیمه‌ تعظیمی می‌کند. سخنرانی آقای فیلسوف با موضوع زنان و مشارکت اجتماعی به پایان رسیده. حضار همچنان دست می‌زنند ....

کمی آنسوتر خانم آقای فیلسوف نگران شام امشب است ...

سکانس چهارم

نیروهای پلیس را که دید ، خودش را جمع و جور کرد. کلاهی را که از برادرش قرض گرفته بود ، محکمتر روی سرش کشید. شیپور کوچک را در دستانش فشرد و مصمم به سمت درب ورودی استادیوم براه افتاد.

دخترک ، آن شب بارها از ته دل نام "ایران" را فریاد زد ...

سکانس پنجم

ناله‌های بچه که بیشتر شد، تصمیم قطعی‌اش را گرفت. خودش هم از تصمیمش می‌ترسید. صدای ناله بچه که توی گوشش پیچید ، ترس را هم فراموش کرد. چادرش را سر کرد و پا به خیابان گذاشت. چند دقیقه بعد میهمان یک ماشین مدل‌ بالا بود ...

سکانس ششم

ساعت 1 بامداد است. آقای شاعر مشغول نگاشتن است. چنان گرم اندیشیدن و نوشتن است که از اطرافش بی‌خبر مانده. خانم آقای شاعر می‌گوید: عزیزم ؛ نمی‌خواهی بخوابی ؟

شاعر که رشته افکارش گسسته می‌گوید: ای بابا ؛ اگه گذاشتی این شعر رو برات بنویسم ... !

سکانس آخر

آن مرد آمد / آن مرد با ماکسیما آمد / آن مرد آرام گفت: سلام خانومی ، پس این شام ما چی شد ... ؟!

زنان؛ نيمي از مشاركت مردمي

محمد حب وطن

مشاركت(participation) به مفهومي كه امروزه متداول است، پديده جديدي در زندگي جوامع بشري محسوب مي‌شود. در اين مفهوم، مشاركت عبارت است از دخالت داوطلبانه، آگاهانه و همه جانبه در همه امور اجتماعي، فرهنگي، سياسي و اقتصادي كه هريك به نوعي با زندگي آنان سر و كار دارد؛ و تأثيرگذاري بر فرآيندهاي تصميم‌گيري در اين امور. مشاركت نه تنها يك رهيافت براي رسيدن به توسعه پايدار است، بلكه بنا بر اهميتي كه دارد خود به عنوان هدف توسعه محسوب مي‌شود. چون بدون مشاركت مردم در تمامي عرصه‌هاي فعاليت، توسعه امكانپذير يا حداقل پايدار نخواهد بود. در توسعه پايدار همه اقشار، طبقات و گروه‌هاي مختلف سني و جنسي از جايگاه خاص برخوردارند زيرا تنها در صورت مشاركت مردم است كه برنامه‌ها و اقدامات توسعه بر اساس نيازهاي واقعي مردم پي‌ريزي مي‌شوند و چون بوسيله خود مردم تعريف و طراحي مي‌شوند، بنابر اين مورد حمايت آنها قرار داشته و پايدار خواهند ماند.

صاحبنظران بر اين باورند كه در توسعه واقعي، هدف بايد توسعه منابع انساني باشد چون مهمترين سرمايه‌ هر جامعه‌اي نيروي انساني آن است. در عين حال تجربه توسعه و پيشرفت در كشورهاي مختلف نشان داده است كه لازمه توسعه منابع انساني، مشاركت آنها در فرآيند توسعه مي‌باشد به گونه‌اي كه تمامي افراد جامعه اعم از زنان و مردان و كودكان بطور مستقيم و يا از طريق نهادهاي مردمي در فرآيند تصميم‌گيري و تهيه برنامه‌هاي توسعه و اجرا و ارزيابي آنها مشاركت داشته باشند. اين مشاركت ضمن توانمند سازي و آموزش انسان‌ها براي اداره زندگي فردي و جمعي خود، در نهايت سبب ايجاد احساس مالكيت در آنها نسبت به دستاوردهاي توسعه و حفظ آنها مي‌گردد.

بديهي است زنان و دختران به عنوان نيمي از جامعه، در صورت حضور فعال در عرصه‌هاي مشاركت مردمي نقش مهمي در روند توسعه خواهند داشت و چنانچه به هر دليل زمينه‌هاي لازم براي مشاركت آنها در امر توسعه فراهم نشود، جامعه نيمي از عامل انساني را از دست خواهد داد. از طرف ديگر با توجه به نقش تربيتي زنان در محيط خانواده، به جرأت مي‌توان گفت كه آموزش زنان در حكم آموزش خانواده است و ارتقاء سطح آگاهي و توانمندي زنان سبب افزايش سطح آگاهي جامعه در زمينه‌هاي مختلف از جمله امر مشاركت خواهد شد و اين موضوع اهميت نقش زنان در تحقق امر مشاركت مردمي را برجسته‌تر مي‌نمايد. مشاركت زنان در فرايند توسعه، هم حق آنهاست زيرا روند توسعه و تصميم‌گيري‌ها بايد با نقش‌ها و نيازهاي زنان نيز هماهنگ باشد و هم وظيفه آنهاست زيرا نيمي از نيروي فعال جامعه را تشكيل مي‌دهند. امروزه ميزان و نحوه مشاركت اقشار مختلف بويژه زنان، تعيين كننده جايگاه جوامع از نظر توسعه يافتگي است. به عنوان مثال حتي كشورهايي كه از لحاظ ثروت ملي در صدر جدول توسعه اقتصادي قرار داشته‌اند، به سبب عدم حضور مؤثر زنان در روند توسعه، در جدول توسعه انساني به رديف‌هاي پايين‌تري تنزل كرده‌اند (مانند كشور ژاپن در سال 1990).

در كشور ما به علت محدوديت‌هايي كه به لحاظ ساختار فرهنگي و اجتماعي وجود داشته، زمينه مشاركت زنان در عرصه‌هاي مختلف فعاليت فراهم نشده است. اما در دهه اخير عواملي نظير ارتقاء سطح آگاهي زنان، اصلاح برخي از نگرش‌ها و تأثير پذيري كشور از تحولات جهاني موجب افزايش مشاركت اين قشر و اقبال عمومي برنامه‌ريزان نسبت به حضور زنان در فعاليت‌هاي توسعه اي شده است. با اين حال آنچه كه مشاركت مردمي را در كشور ما محدود و كمرنگ كرده‌است، نهادينه نشدن اين امر مي‌باشد. يكي از راهكارهاي نهادينه كردن مشاركت مردمي، سازماندهي اين فعاليت‌ها در قالب سازمان‌هاي غيردولتي (NGO) است. در حال حاضر اين سازمان‌ها از جمله تشكل‌هايي هستند كه توانسته‌اند مشاركت مردمي را در عرصه‌هاي مختلف نهادينه كرده و به صورت سازماندهي شده و هدفمند درآورند. زنان نيز از اين فرصت بوجود آمده استفاده كرده و تا حدودی فعاليت‌هاي داوطلبانه و مردمي خود را در عرصه‌هاي مختلفي نظير علمي- تخصصي، فرهنگي، بهداشتي، مطبوعاتي و زيست‌ محيطي و در قالب NGO ها سازمان داده‌اند.

اینک در آستانه روز جهانی زن شایسته است ضمن بهره گیری از تجربیات کشور های توسعه یافته و استفاده از تمامی ظرفیت های قانونی کشور، نحوه توسعه مشارکت فعال این قشر از جامعه در دستور کار فعالان اجتماعی قرار گیرد تا با حضور بیشتر و غیر تبعض آمیز زنان در فعالیت های اجتماعی، به جایگاه شایسته ای در جدول توسعه انسانی جهانی دست بیابیم. بی تردید دانشگاه ها می توانند بستری مناسب برای نهادینه کردن این امر باشند.